مدیر مسئول: حافظ موسوی

   صفحه‌ی اول  |   تماس  |   RSS


 

■  درباره‌ی ما
■  شعر ایران
■  شعر جهان
■  جلسات ماهانه‌ی وازنا
■  پرونده‌ی شعر مهاجرت
■  شعر و ادبیات کهن
■  ترجمه‌ی شعر فارسی
■  اخبار و گزارش
■  کارگاه شعر کارنامه
■  کارگاه شعر سید علی صالحی
■  کارگاه شعر علی باباچاهی
■  کتاب‌های شعر و مجلات ادبی
■  نقد شعر
■  ویژه‌نامه
■  جمع‌خوانی شعر
■  گفت‌وگو
■  مقالات و مباحث نظری
■  یادداشت‌ها
■  ستون طنز
■  ترانه‌ی ایران و جهان
■  واژگان و مفاهيم ادبی
■  كتا‌‌‌ب‌خا‌نه‌ی الكترونيكی
■  معرفی وبلاگ‌های ادبی
■  آلبوم تصاوير
 
اینک فلسفه
 
خانه شاعران جهان
 
hopkinsclub
 
جن و پری
 
گالری مامک
 
مجله‌ی ادبی پیاده‌رو
 
مجله‌ی ادبی امضا
 
مجله‌ی ادبی دینگ‌دانگ
 
mindmotor
 
عروض
 
سرزمین مجازی ادبیات و اندیشه؛ دانوش
 
 


پیوندهای شعر به ترتیب حروف الفبا


3panj
آستانه
ابوالفضل پاشا
اثر
احمد پوری
احمد شاملو
آرش نصرت‌اللهی
ادبکده
ادبیات امروز ایران
ادبیات فارسی
ادبیات و فرهنگ
اسماعيل خويي
اسماعیل یوردشاهیان
امضا
امیر مهدی حقیقت
انجمن قلم ايران
باباچاهی
باغ در باغ
بلوط
بنیاد گلشیری
بهزاد خواجات
بیژن الهی
پاراگراف
پایاب
پرویز اسلام‌پور
پروین سلاجقه
پیاده‌رو
تادانه
تازه‌‌های ادبی
جازما
جایزه‌ی ادبی
جرجیس
جشنواره‌ی شعر صلح
جغد
جغد مینروا
جن و پری
حافظ موسوی
حامد رحمتی
حامیم
حفره
حمیدرضا آتش‌ بر آب
خانه شاعران
خانه شاعران جهان
خانه فرهنگ گیلان
خانه کتاب
خانه هنرمندان
خبرنگار
خزه
خوانش
داریوش آشوری
دانوش
دفتر شعر جوان
دوات
دومینو
دیباچه
دینگ دانگ
رضا براهنی
رسول رخشا
رندان
رونا
رویانز
سخن
سخنوران پارسی
سرخط
سعید سعیدپور
سمرقند
سوشلیفا
سهراب سپهری
سیاه‌کمدی
سیب گاززده
سید علی صالحی
سیروس رادمنش
شاعران فارسی گوی
شعر
شعر اسپانیایی
شعر ايلام
شعر نو
شمس لنگرودی
شهاب مقربین
شیون فومنی
صدای مستقل ادبیات ایران
صحنه‌ها
عادل بیان‌گرد جوان
عباس صفاری
عروض
عصر آدینه
عصرنو
علی باباچاهی
علی‌رضا پنجه‌ای
علی عبدالرضائی
علی قنبری
علی‌شاه مولوی
غزل امروز
فرشته مولوی
فروغ
فرهاد مرادی
فریدون مشیری
فیروزه
قفسه
کارگاه
کارون
كافه تيتر
کافه داستان
كانون ادبيات ايران
کانون نویسندگان
کانون وبلاگ‌های ادبی
كتاب شعر
کتاب هفته
کتایون ریزخراتی
کزاز
کلاغ
گاف
گروس عبدالملکیان
لوح
مارال
مانا آقایی
ماندگار
مانيفست
مایند موتور
ماه مگ
مجله‌ی ارمغان فرهنگی ماه
مجله‌ی شعر
محسن عمادی
محمد آزرم
محمد علي اسلامي ندوشن
محمد علی بهمنی
محمود فلکی
محمود کیانوش
مدیا کاشیگر
مریم آموسا
مطرود
مظاهر شهامت
مولانا نيوز
منصور بنی‌مجیدی
م.مؤید
موج ناب/شعر حجم
مهتاب کرانشه
مهدی عاطف‌راد
مهرنوش قربانعلی
میثم ریاحی
نصور - آرشیو مقالات فارسی
نوشتا
واژه
والس
وضعیت
ولادیمیر هولان
هرمز علی‌پور
هرات
هشتاد
هفت سنگ
هفتان
هوشنگ چالنگی
هومن قاپچی
هیجار
یدالله رؤیایی



شاعرانی که مایلند کتابهای آنها ( تالیف و یا ترجمه ) در سایت معرفی شود یک نسخه از کار را به آدرس کارنامه ارسال نمایند . آدرس کارنامه : خیابان وحید دستگردی - خیابان فرید افشار - کوچه ی نور - پلاک 24 - موسسه ی کارنامه - تلفن 22228243 / تلفکس: 2279646






تعداد عناوين: 123    فهرست به ترتيب تازگی     فهرست به ترتيب الفبايی

کاریکلماتور چیست ؟
لیلا کردبچه
اینکه کاریکلماتور را ترکیبی از کاریکاتور و کلمه بدانیم و اینکه بگوییم به نوشته های پرویز شاپور اطلاق می شده و نخستین بار احمد شاملو آن را در مجله ی خوشه به کار برده ، توضیحی سطحی است که نه جامعیت و مانعیت کافی برای ممانعت از ورود انواع نثرهای دیگر به این حوزه را دارد ونه حتی می تواند کاریکلماتور را آنطورکه لازم است معرفی کند .
مطلب کامل

مروری برچیستی شعر وشعر نیمایی ونوگرایی
عليرضا زرين
بی شک انقلاب شعری ما تا آخرین سال‌های زندگی نیما ادامه یافت و او برخی از بهترین شعرهای خود را در سال‌های آخرین زندگی اش نوشت: به عنوان مثال شعر «هست شب» را.دهه‌ای که پس از درگذشت (1338) او فرا رسید شاهد شکوفایی ویژه‌ای در شعر ما بود. دهه‌ي چهل را برخی دوره یا دهه‌ي زرّین شعر ما برشمرده اند اما کمتر به دلایل آن پرداخته اند.یکی از دلایل اساسی و نخستین آن بی شک همین به نتیجه رسیدن انقلاب نیمایی بود.
مطلب کامل

خواننده دروني در خاكسپاري مرده
سارا خلیلی
پیداست که خواننده واقعی و خواننده دروني بسیاری اوقات یکسان نیستند و با فاصله ای از هم در برابر متن زندگی می کنند. بافت اثر، متن و خواننده همگی عواملی هستند که در ایجاد و تنظیم این فاصله دخیل اند. در متنی باز فاصله میان خواننده درونی و خواننده واقعی افزایش می یابد و چنین متنی قابلیت داشتن انواع خوانندگان و انواع خوانش ها را داراست. در سرزمین هرز الیوت بنا به تعاریفی که نقل شد فاصله میان این دو سطح از روایت افزایش می یابد
مطلب کامل

بحر طويل نوروزي
سوري احمدلو
برای همه ی ما، سال گذشته(سال 88) ، بحر طویلی از تلخی ها بود که کارکرد مرثیه وار پیدا کرد. برای آنهایی که زدند وبرای آن هایی که خوردند. برای کسانی هم که به ظاهربی تفاوت نظاره گر بودند ، ژن هایی معیوب به یادگار گذاشت.
مطلب کامل

روند دریافت و هرمنوتیک
عباس گلستانی
گفته می‌شود به این دلیل به نقد ادبی، ادبی می‌گویند که ادبیات را نقد می‌کند، اما، منتقد آگاه فقط به صرف ادبی بودن متن را به نقد نمی‌کشد بلکه از جهاتی دیگر نیز به آن نگاه می‌کند مثلاً شاهنامه‌ی فردوسی فقط به صرف ادبی بودن جاویدان نشده‌است، توجه به موقعیت تاریخی، اجتماعی و سیاسی ِ دوران فردوسی و ارتقاء نقش ملی در جامعه توسط شاهنامه، ارزش ویژه‌ی دیگری‌ست که به این منظومه چسبیده و آن را ماندنی کرده‌است.
مطلب کامل

صلح در اشعار سعدی
ری‌را عباسی
شاه بیتِ سخن جهان، شعرِ صلح سعدی‌ست. شاعری که غزل‌اش، آدمیت را با همه‌ی سردرگمی‌های زمانه از پس قرن‌ها به بهشت ِ صلح فرا می‌خواند. زبان‌آوری که هنوز به مدد ذهنِ روشن و زبانِ روان‌اش، وامدار انسان امروز و چه بسا دورتر از اکنون باشد.
مطلب کامل

ترازو بايد عوض می‌شد
حمید تقی‌آبادی
یکی از مسائلی ‌که در باب پیچیدگی نثر براهنی وجود دارد و او به صراحت بر آن صحه می‌گذارد، باج ندادن به ذوق عامه است. «کسی که میزان می‌آورد تنهاست» او چه در زمانی که تبیین تئوریک می‌کند و چه زمانی که کار نقد و رمان انجام می‌دهد به گفته‌ی خودش به دنبال تربیت آن پوزه‌ی اولیه‌ی ادبی افراد است.
مطلب کامل

ارفئوس ِ شاعر – قسمت اول/ آدریانا کاوار ِرو
علی مسعودی‌نیا
ارفئوس اساساً دو چهره دارد، كه از سنت دیرپای مختص به اسطوره‌پردازی گذر می‌كند. از یک سو، او با زبانی كه شنونده را افسون می‌كند، و با نظمی جادویی، سمبل راستین شعر‌سرودن است. از دیگر سوی، او نهایت عشق‌ورزیدن را جلوه‌گر می‌سازد، او فردی‌ست كه برای بازگرداندن محبوب‌اش با خدایان دوزخ در‌گیر می‌شود، و به خاطر علاقه‌ی شگرف‌اش، پای بر عهد خویش می‌نهد.
مطلب کامل

«سنگ‌ خورشید»؛ کلیات اشعار اکتاویو پاز به همراه زندگینامه‌ی مختصر وی
تحریریه وازنا
مجموعه‌ی کامل اشعار پاز، تحت عنوان «سنگ خورشید»، در دو جلد، با ترجمه‌ی ابوالقاسم اسماعیل‌پور و به همت نشر اسطوره در سال ۱۳۸۷ منتشر شده است.
مطلب کامل

آفرینش شاعرانه: میل، هستی و تضاد در بوطیقای اکتاویو پاز
زهره اکسیری
برای پاز سورئالیسم نگرشی از ذهن است که به شعر این امکان را می‌دهد از تناقضات ِ ذاتی ِ زندگی فراتر رود، وحدت و تمامیت را به انسان بازگرداند، او را قادر سازد با هم‌نوعانش صمیمانه معاشرت کند و در تجربیاتی که زمان را به چالش می‌کشد شرکت کند و درآمیزد، یعنی یک شعر از لحظه‌ای بی‌زمان را ایجاد کند.
مطلب کامل

معرفی نشدن برگزيده‌ی سومين جايزه‌ی كتاب سال شعر جوان ناگزير بود؟!
حسن همایون
اتفاقی كه نيفتاده، بی‌خودی مته به خشخاش می‌گذاريم؛ فقط اين ميان اتفاقی كه به عنوان اهداف یک جايزه‌ی می‌تواند باشد رقم نخورده يعنی سومين دوره‌ی جايزه‌ی كتاب سال شعر جوان برگزيده‌‌یی را معرفی نكرد تا شاعران جوانی كه به عنوان كانديدای اين جايزه معرفی شدند سرشان بی‌كلاه بماند!
مطلب کامل

قضیه‌ی غزل و جایزه‌ی دفتر شعر جوان
سعدی گل‌بیانی
آیا اساساً با چنین راهبردی می‌توان جایزه‌ی دفتر شعر جوان را به عنوان جایزه‌ای غیر دولتی پذیرفت یا نه. جایزه‌ای که مسئولان‌اش چیزی قریب به دو دهه قسمت اعظم شعر دیگر، را نادیده گرفتند و کاملاً در ارتباط با نهادهای رسمی بوده‌اند. اما به هر حال چندی‌ست که مواضع معترض‌تر و نقادانه‌تری گرفته‌اند.
مطلب کامل

حاشیه‌های پررنگ/ نگاهی به نتیجه‌ی معرفی كتاب سال شعر جوان (جایزه‌ی قیصر امین‌پور)
علیرضا عباسی
اعضای جامعه‌ی هنرمندان در هر ژانر و شاخه‌ی هنری كه در آن قرار دارند در وهله‌ی اول به دلیل عضویت در جامعه‌ی عمومی و سپس در لوای فردی از طبقه‌ی خاص، خواه ناخواه به‌صورتی ویژه متأثر از چالش‌های عمومی و حوادث اجتماعی هستند.
مطلب کامل

«بیست و یک گزاره درباره‌ی شعر»/ سیمون کریچلی
علی ثباتی
شعر به ما مجال می‌دهد چیزها را آن‌گونه که هستند ببینیم. مجال می‌دهد جزئیت‌ها را گونا‌گون ببینیم. ولی اعجاب شعر در این است که مجال‌مان می‌دهد تا جزئیت‌ها را نوگشته ببینیم، از دریچه‌ی منظری نو، دگرگون شده، در معرض گوناگونی‌ای محسوس.
مطلب کامل

نقد، در زمین دموکراسی
عباس گلستانی
عدم وجود فرهنگ نقد فقط در وجود یک حکومت فرضی خلاصه نمی‌شود، بلکه به اعتقاد و نظمی نیز بر می‌گردد که سال‌ها جامعه بر آن محور گردش داشته و آدم‌ها به آن باور رسیده‌اند. ضرب‌المثل‌هایی که هنوز رایج‌اند نهادی شدن باورهای سنتی مردم را بیان می‌کنند مثلاً، چه گویم که ناگفتنم بهتراست، سکوت موجب رضاست، ما را چه به این حرف‌ها و... و به همان نسبت هم فرهنگ نقد در فرهنگ تکلیف، دوران کودکی بلندی خواهد داشت به خصوص که در جوامع پیش‌مدرن از نظریه‌های "موقعیت پست‌مدرن" بهره برده و به حذف روشنفکران دست می‌زنند.
مطلب کامل

عرفان به روایت شعر معاصر - نگاه اسطوره‌ای سهراب سپهری به هستی
بابک صحرانورد
گرایش به عرفان در عصر مدرنیسم به نوعی بازتاب وضع و موقعیت انسان معاصر است. انسانی که تمام زندگی خود را آنچنان صرف صدای درون می‌‌کند که دیگر فریاد بیرون را نمی‌شنود. گریز به خیال، عشق، رفتن و مهاجرت کردن از نوع انفسی، از مؤلفه‌های شعر سهراب به شمار می‌روند .
مطلب کامل

فرهنگ، شعر و زیست‌بوم‌شناسی/ روبرتو خواروز
بهروز صفدری
این متن سخنرانیِ روبرتو خوارُز است در کنگره‌ی «علم و سنت: چشم‌اندازهای میان‌رشته‌ای، گشایش‌هایی به‌سوی قرن ۲۱» که در ۶ دسامبرِ ۱۹۹۱ در یونسکو برگزار شد.
مطلب کامل

«علیه نظریه» - قسمت اول/ استیون نپ و والتر بن مایکل
علی ثباتی
نظریه‌ی معاصر به دو صورت درآمده است. برخی از نظریه‌پردازان در پی این بوده‌اند که خوانش متون ادبی را بر زمینه‌ی روش‌هایی استوار کنند که بنا می‌بوده عینیت و صحت تأویل را ضمانت کنند. برخی دیگر ضمن متأثر شدن از ناتوانی چنین فرآیندهایی برای ایجاد توافق بین تأویل‌ها چنین عدم‌موفقیتی را در حکم شیوه‌‌ی بدیلی از نظریه گرفته‌اند؛ نظریه‌ای که امکان یک تأویل صحیح را رد می‌کند.
مطلب کامل

هنر، هنرمند، تعهد
عباس گلستانی
عده‌ای مثل مارتین هایدگر فیلسوف آلمانی معتقدند که هر گونه تلاش برای توضیح نظری و عقلانی آفرینش هنری، نشانه‌ای از زوال هنر است و عده‌ای دیگر مانند د. ژرمیک و روسکین به این اعتقاد دارند که هنر از حقایق عینی تهی‌ست و اصلا‌ً کاری به این موضوع ندارد که در بیرون از انسان چه واقعیت‌هایی وجود دارد بلکه آن‌چه مورد نظر است فقط جنبه‌ی روانی و ذهنی انسان و اشیاء است. گروهی دیگر هنر را یکی از شکل‌های وجدان اجتماعی تلقی می‌کنند.
مطلب کامل

یادداشتی بر کتاب «شعر و واقعیت + قطعات عمودی»
سعدی گل‌بیانی
شاید مهم‌ترین کتابی که بهروز صفدری (مترجمی که دانش‌‌آموخته‌‌ی جامعه‌شناسی و ساکن فرانسه است)، به فارسی برگردانده‌است «جامعه‌ی نمایش» اثر گی دو بور موقعیت‌‌گرای فرانسوی‌ست. از جمله‌‌ی کتاب‌های دیگری که صفدری ترجمه کرده‌است می‌‌توان «رسوایی شاعران» اثر بنژمن پره، «شرحی بر چنین گفت زرتشت» اثر پی‌‌یر اوبن سوفرن و «اینک آن انسان» اثر فردریش نیچه را نام برد. کتاب «شعر و واقعیت...» ترجمه‌ای‌ست از دو کتاب به همین نام نوشته‌‌ی روبرتو خوارز شاعر آرژانتینی و نشر بازتاب نگار آن را در سال ۱۳۸۷ روانه‌‌ی بازار کتاب کرده‌است.
مطلب کامل

نخستین شعر شکسته ( نیمایی) – سومین یادداشت شاعران - درباره‌ی شمس جهان کسمایی
رسول رخشا
کسانی هم چون "شمس کسمایی" یکی از زمینه‌سازان دست‌یابی به شعر امروز ایران پیش از نیما بوده‌اند، توجه به موضوع تجدد و نوگرایی در برابر سنت‌های موجود در دوران مشروطه توسط او و همفکران‌اش به خصوص در عرصه‌ی شعر مسبب حرکت‌های مهمی در سرنوشت شعر ما شده است...
مطلب کامل

این یک مرثیه نیست - مروری بر موانع معرفی شعر امروز به مخاطبان
مصطفی پورنجاتی
اکنون تنها رسانه ای که نمایشگر تنوع و تعدد سلایق شعری در گستره‌ی زبان فارسی است، اینترنت و در واقع، وبلاگ است. اما آیا دسترسی به اینترنت در کشور ما، همچون رادیو و تلویزیون و روزنامه، کاملاً همگانی، همیشگی، غیر تخصصی، و ارزان است؟ نه.
مطلب کامل

آیا جهان به اسطوره‌ی آغازین وفادار است؟
سوری احمدلو
آیا هنر داعیه‌ی تکثیر خیر بر زندگی بشر دارد؟ یا همین‌قدر که شر را دور نگاه می‌دارد و اشتغال به زیبایی، خوی آدمی را متعادل می‌کند کافیست؟ آیا جای بدی حاکم بر جهان را پر خواهد کرد؟ هگل معتقد است که زیبایی و هنر به تمام شئونات زندگی راه می‌یابند و جنبه‌های درون و بیرون را جلا می‌دهند و اگر چنان چه پرورش نیکی موثر نباشد جای بدی را بهتر از خود آن پر می‌کنند، اما غایت این آذین‌بندی در حاشیه‌ی هدف‌های غایتمند زندگی است و شاید هدفشان تنها دور نگاه داشتن شر باشد.
مطلب کامل

ادبیت، زبان و نقد متون - بخش سوم و پایانی
حمید حیاتی
نقد جدید متن ادبی را «نوعی تعلیق خجسته» باورهای آموزه‌ای در جهانی می‌داند كه به طور فزاینده‌ای ایدئولوژیكی شده است. آموزه‌ی مابعد ساختارگرایی علاوه بر تأثیرات بسیار عمیقی كه بر بنیان‌های فكری بشر وارد آورد، مسائل شخصی نیز به همراه داشت كه می‌توان آن را تحت عنوان عدم اطمینان به علت عدم قطعیت و ایقان دانست.
مطلب کامل

«پیامبر کوچک» در کنار «شب، هیچ وقت نمی‌خوابد»
عباس گلستانی
انتولوژی این دو مجموعه از نظر هرمونتیک و فن فهم متن مشکل چندانی نداشته و خواننده را در هدایت فهم اصالت متن و داوری درباره‌ی آن کمک نماید، زیرا معانی شعر با یعنی همراه نیست و عمل فهمیدن را با اکنون مرتبط می‌کند و پاسخ‌های مناسب را به افق انتظار خواننده می‌دهد تا او را از سه مرحله‌ی انطباق، تأثیر و لذت عبور دهد.
مطلب کامل

ادبیت، زبان و نقد متون - بخش دوم
حمید حیاتی
در بررسی متون ادبی جدید می‌توان سه مرحله برای نظریه دریافت تعیین کرد: مرحله اول پرداختن به مولف یعنی مقارن با رمانتیسم در قرن نوزدهم است. مرحله دوم توجه به متن به صورت انحصاری و مرحله سوم گردش از متن به سوی خواننده است. مرحله‌ی سوم مرحله‌ی اساسی در نظریه‌ی ادبی جدید محسوب می‌شود. اصولا‌ً بدون خواننده، متون فاقد ارزش‌اند. و این رابطه بین متون و خواننده است که موجب نظریه دریافت می‌گردد.
مطلب کامل

برضد جریان آب شنا کنید - دومین یادداشت شاعران – درباره‌ی تقی رفعت
رسول رخشا
تقی رفعت رو به بهار و دانشگاهیان فریاد بر می‌آورد و می‌نویسد: "ای اهل دانشکده !...اگر ادیب و یا شاعر هستید، بدانید که شاعر یا ادیب "پیرو" نیست "پیشوا"ست... بر ضد جریان آب شنا کنید... برای فردا بنویسید... تابوت سعدی گاهواره‌ی شما را خفه می‌کند... "
مطلب کامل

بخشی از یک مصاحبه با احمد شاملو – مصاحبه‌کننده: ماریا پرسون، سوئد
تحریریه وازنا
سوآل ديگرتان تفاوت ميان دوره‏ی ‏جوانی‏ ما و دوره‏ی ‏جوانی‏ نسل معاصر بود.
جوانی‏ ما سراسر با دغدغه‏ی آزادی‏ گذشت. امروز هم نسل جوان ما با همين
دغدغه‏ می‏زيید و آن را در هر جا که مجال پيدا کند به ‏زبان می‏آورد. اما اين ‏نسل پوياتر و
پربارتر است. سال‏های جوانی‏ ما در رؤيای ‏مبارزه به ‏سر آمد اما اين ‏نسل، راست در ميدان مبارزه به‏ جهان ‏آمده. تفاوت در اين ‏است .
مطلب کامل

چرا لمپنیسم ماندگار است؟
محسن خیمه‌دوز
اگر لمپنیسم قبل از انقلاب، زیبائی‌شناسی نهفته در قیصر را به لمپنیسم جاهل و رقاصه تبدیل کرد، لمپنیسم بعد از انقلاب زیبائی‌شناسی فیلم‌های لیلی با من است و مارمولک را به لمپنیسم اخراجی‌ها تبدیل کرد.
مطلب کامل

ادبیت، زبان و نقد متون - بخش نخست
حمید حیاتی
این پندار که ادبیات مقوله‌ای عینی و جاودانه و تغییر‌ناپذیر است را باید کنار گذاشت و در نهایت می‌توان گفت «ادبیات به مفهوم مجموعه آثاری دارای ارزش‌های قطعی و تغییر ناپذیر که با خصوصیات ذاتی معین و مشترکی متمایز شده باشند وجود ندارد». می‌دانیم این ارزش‌ها که زیر بنای نظرات واقعی ما را تشکیل می‌دهند رسوبات مدت بسیار مدیدی را در خود دارد که جریان طویل آن در حد تاریخ بشریت است و علت پایداری و ثبات بعضی از متون ادبی پیوسته به این ارزش‌ها است.
مطلب کامل

دگردیسی نمادها
علی رضا نوری
در این نوشته نماد / سمبل از دیدگاه‌های مختلف مورد بررسی قرار گرفته و واکاوی می‌شود، از جمله‌ی این بررسی‌ها می‌توان به دیدگاه یونگ، روانکاو معاصر اشاره کرد، او نماد را به دو بخش طبیعی و فرهنگی تقسیم کرده و مؤلفه‌های هر کدام را بر می‌شمارد، یونگ در هر دو مورد با تأکید بر وجه غریزی نماد، آن را تا حیطه‌ی آرکی تایپ‌ها (کهن الگوها) ریشه‌یابی می‌کند.
مطلب کامل

خوانش – بخش نخست
حمید حیاتی
اصطلاح شالوده‌شکنی مترادف با نام ژاک دریدا فیلسوف، نقاد ادبی فرانسه (۲۰۰۴-۱۹۳۰) است. شالوده‌شکنی مدعی‌ست که بنیان تفکر غرب بر تقابل‌های دو‌تائی مانند: زشت/ زیبا، بد/ خوب، غیاب/ حضور، نیستی/ هستی، نادرست/ درست، دروغ/ حقیقت، طبیعت/ فرهنگ، مرگ/ زندگی، زن/ مرد، جسم/ روح، ذهن/ ماده، گفتار و نوشتار... است و ارجحیت دادن به یکی از آن‌ها در مقابل دیگری‌ست. ژاک دریدا بر این اعتقاد است که هیچ‌کدام از این دوگانگی‌ها قائم به ذات نیست.
مطلب کامل

امر كلاسیک، امر رمانتیک / والتر پِيتر – قسمت دوم
سعدی گل‌بیانی
اگرچه به طور غلط، گرایش‌های کلاسیک و رمانتیک، منتقدان را در برابر هم به صف کشانده باشد یا توسط خود هنرمندان در تضادشان اغراق شده باشد، آن‌ها دو گرایش بودند که حقیقتا‌ً در تمامی ادوار هنر، به آن (هنر) قالب بخشیده‌اند، به واسطه‌ی نوعی توازن، که گاه به یک سمت و گاه به سمت دیگر سنگینی کرده است و به ترتیب دو اصل (دو سنت) را آفریده است.
مطلب کامل

تجلی اساطیر و نمادهای نوروزی
سوری احمدلو
فروردین طبق باوری اساطیری، زمان نزول فروهرها از آسمان به زمین‌ست. زمان، گاه سپاس‌ست و زمین پذیرای ارواح نیاکان، و بی سبب نیست که بخوردان‌ها پر از عطر، شمیم خوش خود را باز پس می‌دهند. زمان، روزگار نمو وبالیدن‌ست وتبدیل دشمنی‌ها و بدخواهی‌ها به دوستی و میثاق عهد نیکویی بستن است.
مطلب کامل

نعشة الموت - درباره‌ی الفبای هنری میشو به برگردان بیژن الهی
ح. هاتف
این متن، روایتی ست از اساسی شدن چیزهایی که عمر به آن‌ها گذشته؛ در آن‌ها گذشته و برای آن‌ها، احتمالا، گذشته. کل روایت به لحاظ بازه‌ی زمانی، به آخرین دم‌های حیات یک آدم محدود شده. اتفاقی ست که جز در آخرین لحظه‌ها، امکان بروز نداشته. آن‌چه این امکان را در آن لحظه‌ها ممکن کرده، «نگاه» بوده؛ نگاهی تیز و یخ.
مطلب کامل

نگاهی به شعر دیجیتال (ادبیات چند رسانه ای)
سامان بختیاری
ادبیات چند رسانه‌ای با كمك گرفتن از ژانرهای مختلف هنری تنها در صدد قدم‌زدنی راحت در متنی شناورست، متنی كه می‌توان به‌راحتی در آن دست هر كلمه‌ای را گرفت و به هواخوری برد، نظیر آن‌چه كه در شعر «آزادی» ابدالی كه شاید بتوان آن‌را یكی از كلیدی‌ترین نوع این‌گونه ادبیات دانست و در واقع می‌توان آن‌را مانیفستی برای e-poetry بطور خاص و برای ادبیات چندرسانه‌ای بطور عام در نظر گرفت.
مطلب کامل

یادداشت شاعران - نخستین شعر نو در ایران - ابوالقاسم لاهوتی
رسول رخشا
این یادداشت‌ها -اگر ادامه‌دار شدند– قرار ندارند که سمت‌وسویی انتقادی یا تحلیلی بگیرند چراکه قرار گذاشته‌اند تنها یادآور نام شاعرانی باشند که در مسیر پرداخت صد ساله‌ی شعر مدرن فارسی تا به امروز به گونه‌ای حضور داشته‌اند.
مطلب کامل

تحلیلی بر مبانی فلسفه‌ی شعر (بخش دوم و پایانی)
محسن خیمه‌دوز
برخی فقط شعر می‌گویند و شاعرانه زندگی نمی‌کنند (شخصیت شاعر رمان جنگل واژگون اثر سلینجر). برخی شاعرانه زندگی می‌کنند ولی شعر نمی‌گویند (کاراکترهای فیلم زندگی دیگران برنده‌ی اسکار بهترین فیلم خارجی). ولی برخی، هم شعر می‌گویند و هم شاعرانه زندگی می‌کنند (هر دو کاراکتر فیلم پستچی، برنده‌ی اسکار و ساخته شده بر اساس زندگی پابلو نرودا شاعر شیلیائی).
مطلب کامل

آیا حافظ وجود داشته؟
ضیا موحد
شبی در جمعی از حافظ ‌پژوهان، یكی از جمع سر برآورد و گفت: "اصلاً حافظی وجود نداشته ‌است". حیرت بود و خاموشی. تنها یكی از آنان‌كه در حوالی انتشار دیوان حافظ به سعی خود بود؛ در گوش بغل‌دستی به نجوا گفت: "این آقا كه تا لحظه‌ی پیش چیزیش نبود"!
مطلب کامل

از غزل امروز و چیزهای دیگر
علی ثباتی
غزل امروز به سنت پناه نمی‌برد، آن را بازتولید نمی‌کند، غزل امروز از بخش وسیعی از سنت گریزان‌ست. به عبارتی، اساسا ً آن را برنمی‌تابد. این‌که می‌بینیم مدعیان پسامدرنیسم و آوانگاردگرایی در شعرشان سویه‌های مشهودی از گفتمان عرفانی و قالب‌ها و دست‌مایه‌های شعری گذشته را می‌پرورانند خودْ بهترین توضیح در این باره است که چرا سنتِ ما دیگر نه آن سنتی‌ست که عادتا ً در نظر می‌گیریم.
مطلب کامل

«مدرنیسم به‌مثابه‌ی مفهومی فلسفی»/ پیتر ازبورن
علی ثباتی
ترجمه‌ی بخشی از کتاب پیتر آزبورن (Peter Osborne)، تحت عنوان «فلسفه در نظریه‌ی فرهنگی». این کتاب از لحاظِ مفهومی کتابی‌ست به‌غایت دشوار، و به مفهوم‌های فلسفی و نظری موجود در نظریه‌ی فرهنگی و به‌ویژه مدرنیسم می‌پردازد.
مطلب کامل

پی‌گیری مفهوم کتاب از قرآن تا شاعران
فریاد ناصری
قرآن با حذف شاعر و استفاده از هنر زبانی، مخاطب خود را در موقعیت پارادوکسیکالی قرار می‌دهد که از یک‌سو یادآور شاعران‌ست و از یک‌سو انکارکننده‌ی آن‌ها و با ورود به سرزمین ایران و پذیرفته شدن اسلام از طرف ایرانیان خود نیز در موقعیت پارادوکسیکال قرار می‌گیرد. قرآن که کتاب باید و نباید مسلمان‌هاست دستور و میل حذف شاعران را دارد و ایرانیان ملت شعر جهان‌اند و این گونه است که در ایران قرآن خوانده می‌شود اما شاعران ستایش و رعایت می‌شوند.
مطلب کامل

ما و تخلیه‌ی خانه‌ی احمد شاملو
علی ثباتی
فرزند شاملو در سایت «مجله‌ی شعر» طی یک سری یادداشت، به دنبال اختلافات مالی‌ با دیگر وراث شاعر، وی را نه در آن هیئت‌هایی که پیش‌تر از شاملو در ذهن داشته‌ایم (با صدا و شعرخوانی‌های پرطنین و استوارش در نوارهای ضبط شده‌، یا ژست‌های شکوه‌ناک‌اش که در عکس‌هایی از تمامی مقاطع‌ زندگی‌اش ثبت شده و در ذهن ما نقش بسته‌ است) بلکه در هم‌چون آدم ناتوانی که با پایی قطع شده در خانه تنها مانده است و سینه‌خیز خود را بر زمین می‌کشد تا در خانه را باز کند
مطلب کامل

امر كلاسیك، امر رمانتیك / والتر پِیتر
سعدی گل‌بیانی
گرایش‌های كلاسیك و رمانتیك هنوز دو گرایش عمده و اصیل در تاریخ هنر و ادبیات محسوب می‌شوند. هر چند، مانند بسیاری از اصطلاحات انتقادی، گاهی توسط كسانی كه آن‌ها را به گونه‌ای مبهم و یا مطلق فهمیده‌اند، دچار سوء‌استفاده می‌شوند. این افراد، در وجهی اغراق شده، برای تبیین تضادی بزرگتر بین این دو گرایش – نسبت به آن‌چه در واقع هست – گهگاه، مردم صاحب سلیقه را به دو اردوگاه مخالف تقسیم كرده‌اند.
مطلب کامل

تحلیلی بر مبانی فلسفه شعر ( بخش اول)
محسن خیمه دوز
نقد ، جرأت ِ دانستن است، وشعر، دانش ِبا جرأت بودن. دانشی که مولٌد جرأت است، حاصل تجربه من جمعی وجاری است. تجربه­ای که مولٌد زیبائی و هراثرهنری است. بنابراین، بر خلاف تصور رایج، اساس معرفت، مقدمات بدیهی و صادق نیست، بلکه جرأت است، جرأت ِدانستن. و اساس شعر و هنرهم احساس نیست، دانش است، دانش ِ با جرأت بودن...
مطلب کامل

جهان ترجمه ناپذیر
شاپور جورکش
به زودی باید منتظر باشیم كه آثار نویسندگان ایرانی با هر قدرت قلم و نگاه نو، تنها وقتی به ترجمه درآیند كه آثاری در ستایش جنگ عراق یا رثای شهدای برج‌های دو قلو بیافرینند. اثری مثل «لولیتا خوانی در تهران» آیا از همین منظر نیست كه به عنوان رمان پرفروش به خواننده¬ی غربی عرضه می¬شود؟
مطلب کامل

ادبیات چیست؟ / رابرت استکر
علی ثباتی
در این مقاله، به مسئله‌ی مشخص کردن اصل، یا اصولی، خواهم پرداخت که با تأسی به آن‌ها برخی آثار را در زمره‌ی آثار ادبی قلمداد می‌کنیم (در معنای مربوطه)، و سایر آثار را غیرادبی می‌شماریم. من به نفع منظری سنتی استدلال خواهم آورد، که برای بسیاری از فلاسفه و نظریه‌پردازان ادبی در حال حاضر محبوبیتی ندارد ...
مطلب کامل

پيکاسوی شاعر - جروم روتنبرگ و پیر جوریس
علی ثباتی
منبع: مقدمه‌ی برگردان اشعار پیکاسو به انگلیسی
تحت عنوان «مراسم تدفین کنت ارگاز و اشعار دیگر»
نویسنده: جروم روتنبرگ و پیر جوریس
من به کلی از پیکرتراشی و نقاشی دست کشیدم تا خود را یک‌سره وقفِ ترانه کنم.
نامه‌ی پیکاسو به جیمز سبَرتِر - آوریل ١٩٣٦
مطلب کامل

درباره‌ی پوچی وجود / آرتور شوپنهاور
علی ثباتی
با این همه چه تفاوتی هست بین آغاز و انجام ما! با جنون میلی تن‌خواهانه می‌آغازیم بر اریکه‌ی شهوت، و با از هم گسستن یکان‌یکان اجزای‌مان و پلشتی بوی‌ناک جسدهامان به پایان می‌رسیم. و بهر نیک‌باشی و لذت ما، راهی که از این سر تا بدان سر دیگر گشاده است نیز بی‌تخفیف به سراشیبی فرومی‌شود: کودکی رؤیابافانه‌ی شاداشاد،‌ جوانی سرمستانه، سال‌های به رنج آکنده‌ی بزرگ‌سالی، پیری ِ سست و اغلب زبون، مشقت آن بیماری واپسین و دست‌آخر کشاکش مرگ – چنین نمی‌نماید آیا که وجود خطایی‌ست که پیامدهای‌اش رفته‌رفته آشکاره‌تر می‌شود؟
مطلب کامل

شعر اکنون یک پدیده‌ی تام
ثریا کهریزی
اصولا ً خود مفهوم مناسبت (relation) بنا به روابط بین اشخاص پدید آمده و در فرآیند جریان‌ها و پدیده‌های اجتماعی مفیدِفایده واقع می‌شود تا به آن‌جا که شارل فوریه (Fourier) خود را «نیوتن دیگر» می‌دانسته از این رو که اعتقاد داشت جاذبه‌ی لذت (لیبیدو) که از نیروی محرک حیات اجتماعی‌ست و بدون دایره‌ی مناسبات اجتماعی، حیات جمعی نیز محکوم به فناست؛
مطلب کامل

ائروپاگیتیکا نخستین بیانیه‌ی آزادی مطبوعات - جان میلتون
علی ثباتی
رساله‌ی پیش‌گفته در دفاع از آزادی مطبوعات و نشر نگاشته شده است و می‌توان آن را مهم‌ترین اثر کلاسیک به زبان انگلیسی در باره‌ی این موضوع به شمار آورد.
مطلب کامل

«شعر و نحو» / نویسنده: گرترود استاین
علی ثباتی
پس با دانستن این همه از شعر بیش‌تر و بیش‌تر من با این امر ستیزیدم. گفتم می‌دانستم این همه را درباره‌ی شعر لکن حقیقتا ً این همه را آن‌ موقع درباره‌ی شعر نمی‌دانستم، در شرفِ دانستن‌اش بودم آن موقع و آن موقع بود که چون به کار نوشتن بودم بنا کردم به دانستن آن‌چه که می‌دانم هم‌اینک درباره‌ی نثر اما آن موقع واقعا ً هیچ نمی‌دانستم از دانستنْ درباره‌ی آن‌چیزی که هم‌اینک می‌دانم درباره‌ی شعر.
مطلب کامل

گذر از دهلیز زبان (درباره‌ی روبرتو خوارز)
بهروز صفدری
خوارُز در استانِ بوئنوس‌آیرسِ آرژانتین زاده شد. در رشته‌ی ادبیات و فلسفه تحصیل کرد. سپس در علوم ارتباطات و کتاب‌داری کارشناس شد. از ١٩٥٨ تا ١٩٦٥ مدیر مجله‌ی شعر= شعر بود و بیست شماره از آن را منتشر ساخت.
مطلب کامل

درآمدی بر فلسفه‌ی هنر
حميد حياتي
تشخیص و دفاع از یك اثر هنری كار بسیار پیچیده‌ای‌ست. غالب مخاطبین یك اثر هنری آن را با احساس خود می‌سنجند و اگر آن اثر بتواند احساس لذتی در آنان پدید آورد آن اثر را زیبا می‌دانند.
مطلب کامل

پلی‌فونی در شعر
سعيد سروش راد
تئوری پلی فونیک در شعر مقوله ایست که در چند ساله اخیر برخی تئوریسینهای مطرح معاصرفراوان به ان پرداخته اند و عموما انرا به عنوان یکی از مؤلفه های شعرروزمطرح کرده اند نگارنده بر این اعتقاد است که هر تئوری و بخصوص این تئوری فارغ از تمام مزایا و محاسن مستتر در آن برای ظهورورشد وشکو فایی نیاز به بستری شایسته دارد و باید ریشه های معرفتی ان در جامعه موجود باشد تا بتوان انرا درشعر به مرحله عمل رساند
مطلب کامل

جراحى ِ پلاستیک براى ِ دیگرى - ژان بودریار
پویا عزیزى
امروزه هر كسى درباره‌ى بیگانگى مى‌گوید: اما بدترین بیگانگى بى‌بهره بودن از دیگرى‌ست، نه وقتى دیگرى ما را بی‌بهره مى‌كند، با گفتن، با داشتن، ما مجبوریم تولید دیگرى را در غیاب ِ خودش داشته باشیم و این طور پیوسته به گذشته‌ى‌مان رجوع مى‌كنیم و به یک تصویرمان.
مطلب کامل

دیگری بزرگ خط خورده در شعر علیشاه مولوی
سعدی گلبيانی
كافی‌ست نگاهی گذرا به نام شعرهای علیشاه مولوی بیندازیم. سه گانه‌ی شكست مشروطه تا شیون شهریور، پنج اپیزود برای آزادی، ماه میهن محزون، در ساحل غزه، جسد جهان است و دیگر نام‌ها. این‌ها اسم‌هایی هستند كه هم‌چون تیتر یك مقاله، موضع‌گیری صریح پرسونای شعرها را در قبال مضامین اجتماعی در معرض می‌گذارند.
مطلب کامل

چوب لبریخته‌ها و تن هفتاد سنگ (نگاهی به هفتاد سنگ قبر و لبریخته‌های رؤیایی)
ح. هاتف
بعضی شاعرها حجیم می‌تراوند. بعضی‌ها – به قول منوچهر آتشی مثل بیژن جلالی – قطره‌قطره ازشان می‌چکد. بعضی توفانی‌اند، بعضی مهتابی‌اند – آفتابی‌اند – آبی‌اند – بادی‌اند. ولی همه‌شان به دو دسته بخش می‌شوند: چنجه‌خوارها و برگ‌‌خوارها – با دنبه یا بی‌دنبه.
مطلب کامل

نقدی بر ترجمه‌ی علی عبداللهی از شعر «بیچاره ب.ب.» سروده‌ی بوتولد برشت
آیدین عالی‌نژاد
در ترجمهی آقای علی عبداللهی از شعر «بیچاره ب. ب.» (Vom Armen B. B.) سرودهی برتولد برشت (برگرفته از کتاب «برشت، برشت شاعر» نشر آهنگ دیگر) مواردی هست که میتوان در دقت و درستی برگردان آنها به فارسی انتقادهای را وارد دانست.
مطلب کامل

درباره‌ی زندگی ژرار دو نروال (به قلم آندره گویو)
بنفشه فریس‌آبادی
با روی هم گذاشتن نقشه‌ی قدیمی و جدید شهر پاریس‌، درمی‌یابیم که چوبه‌ی دار شاعر دقیقا ً منطبق بر جای‌گاه کنونی سوفلر تئاتر شهر پاریس قرار می‌گیرد (‌بعد از تغییراتی که اوسمان در نقشه پاریس داد، ساختمان کنونی تئاتر شهر دقیقا ً در آن منطقه ساخته شد.) این طور که پیداست‌، تئاتر پس از مرگ هم او را رها نکرد‌.
مطلب کامل

در ادامه‌ی پرونده‌ی سورئالیسم (آندره برتون و بیانیه‌ی سورئالیسم - قسمت اول)
محبوبه ملکی
به این ترتیب سورئالیسم از تحقیقات زبان‌شناسان معاصر پیشی گرفته است. زبان‌شناسانی كه همه دقت خود را صرف تشخیص قدرت دال و مدلول كرده‌اند. سورئالیست‌ها معنای محدود لغات را كه در فرهنگ‌های لغت آورده شده است در نظر نگرفته‌اند و لغات را فی‌نفسه و مستقلا ً در نظر آورده‌اند
مطلب کامل

پیرامون شعر دهه‌ی هفتاد
مزدک پنجه‌ای
در برهه‌ای از زمان شعر موسوم به شعر دهه‌ی هفتاد درگیر زبان و زبان‌آوری‌های مصنوعی و تزریقی توسط شاعران زبان محور بود. برهه‌ای که باید آن را عرصه‌ی بازی‌های زبانی و کم‌رنگ شدن محتوا در شعر خواند.
مطلب کامل

نگاهی به زندگی و عقاید موریس ژوآیو ، آنارشیست فرانسوی
محبوبه ملکی
تفکر استبدادی، به منفعت سه جنگ و به لطف ویرانی جسمانی یک نخبه، یک طغیان، این سنت و این شکل از آزادی‌گرایی را در خود غرقه کرده است با این حال این پیروزی موقتی است و نبرد همیشه ادامه خواهد داشت.
مطلب کامل

درآمدی بر چیستی شعر مدرن به قلم جان کوک (قسمت آخر)
علی ثباتی
فیلیپ لارکین از بهر "ائتلاف مکارانه‌‌ی شاعر، منتقد ادبی و منتقد دانشگاهی (همان سه طبقه‌ای که امروزه در کمال بدنامی تفکیک ناپذیر شده‌اند.)" فریاد وا اسفا سر داد. لارکین در این ائتلاف زمینه‌ی مناسب را برای افزایش خودستایی شاعران مهیا می‌دید – همان شبح مدرنی که به دشواری می‌شد آن را خوابانید و آرامش کرد – و استدلال کرد که این "ائتلاف مکارانه" قدرت خواننده‌ را تحلیل می‌برد تا نگوید "از این خوشم نمی‌آد، یه چیز دیگه واسم بیارین."
مطلب کامل

مرگ شعر در زبان شکسته ومعرفت پنهان شده
اسماعیل یوردشاهیان
نوسو (Noso) در زبان لاتين به‌معنی بيماريست نوسوگرافی (Nosography) به‌معنی توصيف بيماری. نوستومانيا (Nostomania) به‌معنی احساس شديد غربت که تکانه‌ای غير قابل بازگشت است و نوستالوژيا ( Nostalgia) به‌معنی احساس غم غربت، ميل بازگشت به خانه و کاشانه، شهر و ديار و همين‌طور به‌معنی حسرت گذشته و تنهايی و بی‌ يار و وطن.
مطلب کامل

شعر دهه‌ی هفتاد
بهزاد خواجات
البته نباید ناگفته گذاشت كه در این جریان نیز مانند تمام اتفاقات هنری كسانی هستند كه با تحلیل بی‌مایه و ادعاهای بی‌پایه، با توسل به پوسته‌ی این تأملات برآنند كه سستی شعر خود را توجیه و كتمان كنند اما اگر قرار باشد كه چهره‌های مطرح شعر در دهه‌ی هفتاد به اسم در بیایند
مطلب کامل

امتداد خط آبی ... (گزارشی از شعر مدرن بجنورد )
آرش قربانی
تأکید مستمر رضا براهنی و برخی دیگر از شاعران دهه‌ی هفتادی برای به تأخیر انداختن معنا چنان غلو آمیز بود که به ناچار بایستی هر نوع نارسایی‌های زیباشناسانه‌ی این آثار را به گردن آن نظریه‌ی "تأخیر در معنا " انداخت و تنبلی‌ها و آسانگیری‌های شاعر را با اغماض نگریست.
مطلب کامل

جستاری درباره‌ی امانوئل لویناس فیلسوف فرانسوی - (بخش اول)
آرش قربانی
فلسفه‌ی لویناس اخلاق خوانده شده است. با این وجود، اگر اخلاق به معنای خود قانونگذاری و آزادی عقلی مسلكانه (علم الاخلاق)، فایده سنجی (مكتب اصالت فایده)، یا فضیلت‌باوری باشد، در این‌صورت فلسفه‌ی لویناس اخلاقیات نیست.
مطلب کامل

عینیت در تجلی تخیل
رضا ترنیان
در فرهنگ عرب که نزدیک‌ترین سنت شعری به ماست، پروانه رمز حماقت است و حتی ضرب‌المثلی دارند که می گویند : احمن من الفراشه (احمق تر از پروانه).
مطلب کامل

ساختارشکنی - ظهور نیهیلیسمی جدید (رنه ولک - قسمت آخر)
علی ثباتی
طی دهه‌های اخیر، روش‌شناسی‌هایی نو، و یا نه‌چندان نو، همگی در دریافتی ژرف‌تر از ادبیات سهمی داشته‌اند: نقد روان‌کاوانه، دانش‌آموختگان جامعه‌شناسی، مارکسیست‌ها، ساختارگرایان، نشانه‌شناسان، منتقدان نقد واکنش خواننده، منتقدان فمینیستی، فعالان ادبیات تطبیقی و دیگران هر کدام به سهم خویش افق‌های ما را گسترش داده‌اند، آن‌چه تماما ً منفی بوده ساختارشکنی‌ست.
مطلب کامل

لانگ فلو و سرنوشت شعر مدرن (جان دربی شایر) - بخش اول
علی مسعودی‌نیا
در باره‌ی آلن پو كه كارهای‌اش معمولا ً مورد نقد و بررسی جدی قرار می‌گرفت، لانگ فلو تنها به ذكر این جمله‌ها اكتفا می‌كند: "نگاه خشن و منتقدانه‌ی او را نمی‌توانم به چیزی نسبت بدهم الا تحریكِ طبع حساس‌اش، كه حسِ بی‌پایانِ گناهكاری، بر آن سوهان می‌زد."
مطلب کامل

نگاهی به سیر تحول در شعر منوچهر آتشی
رسول رخشا
قدرتِ چنین تصاویری در شعر «خنجرها، بوسه‌ها و پیمان‌ها» بود كه آن روزها باعث شد اسب سفید و حشی‌ای كه به‌راحتی قصد رام شدن ندارد و لگامش را به دست كسی نمی‌دهد سر از شعرها بیرون آورده و شیهه‌ی سركشانه‌اش را از دریای جنوب به جانب پایتخت براند.
مطلب کامل

قاب و قاب‌بندی: كانت و دریدا (ریچارد لیتلفید)
آرش قربانی
قاب ضمنا ً بایستی امری ضروری دانسته شود تا بتواند برای ایجاد اثر هنری نقش ایفا كند. قاب، اثر را به وسیله‌ی حد گذاری آن تعریف می‌كند. این یك ناسازه‌ی جدی‌ست: قاب نه مشروط است نه ضروری، اما هم‌زمان هم مشروط است و هم ضروری.
مطلب کامل

ملاقاتی با دوریس لسینگ - به قلم جویس کارول اتس
علی ثباتی
دوریس لسینگ، زنی خون‌گرم، موقر و بسیار نظر برانگیز که اندکی پیش‌تر دوساعتی را با او سپری کردم به نظر نمی‌رسد هنوز متوجه "دوریس لسینگ" بودن خود شده باشد.
مطلب کامل

نگاهی به زندگی و آثار دوریس لسینگ
کعبه نبی‌زاده
من همه‌ی جایزه‌های اروپایی رو بردم، همه‌ی اون لعنتی ها رو، از بردن همه شون هم لذت بردم. این دیگه بهترین‌شونه.
مطلب کامل

در گذشته براهنی - نگاهی دوباره به «خطاب به پروانه‌ها»
سهیل غافل‌زاده
متأسفانه به نظر می‌رسد انسانی كه پشت شعرهای «خطاب به پروانه‌ها» دف می‌زند، نه تنها شیزوفرنی نیست، بلكه انسان عاقل و بالغ و سالم احوالی است كه می‌داند چگونه از یك سری الگوهای معلوم تولید انبوه كند.
مطلب کامل

درآمدی بر چیستی شعر مدرن به قلم جان کوک (قسمت سوم)
علی ثباتی
به زعم الیوت، "بهترین بخش‌ها"ی آثار شاعر مدرن آن‌هایی هستند که درون‌شان "شاعران مرده، یعنی اجداد او، جاودانگی خود را به قدرت‌مندانه‌ترین شکل ممکن ابراز می‌کنند."
مطلب کامل

ساختارشکنی - ظهور نیهیلیسمی جدید (رنه ولک - قسمت اول)
علی ثباتی
نیهیلیسم ساختارشکنان چیزی چون "معناباختگی هستی" در نزد کامو باید باشد، چون "نیستی" (Le Néant) در نزد سارتر. ژاک دریدا، راهبر تأثیرگذار و فرانسوی این گروه، و پل دِمان، متفکر بلژیکی‌ای که سال‌های جنگ را در آنت‌ورپ سپری کرد عمیقا ً از حال و هوای اگزیستانسیالیستی فرانسوی تأثر پذیرفته بودند.
مطلب کامل

معنا در شعر
حافظ موسوی
گوته در پایان یکی از تأملات خویش درباره‌ فلسفه‌ی کانت، می‌گوید؛ «بنابراین، ما به قلمروی شعر خواهیم گریخت. جایی که در آن می‌توانیم به کسب درجه‌یی از خشنودی امید بندیم.»
مطلب کامل

نگاهی انتقادی به جلسه‌ی مشترک نشر چشمه و مجله‌ی بایا
علی ثباتی
حاشیه و متن، جا به جا شده‌اند، در ایران، و دیگر هیچ‌کس به آن‌چه گفته می‌شود نمی‌اندیشد، بل همگی در این اندیشه‌اند که چیزها چگونه گفته می‌شوند. به راستی هم که ما در برهوت "دال"‌ها گرفتار آمده‌ایم.
مطلب کامل

شعر و سیاست (لیندا سو گرایمز)
علی مسعودی‌نیا
یكی از بهترین مقالات ادبی او باعنوان «روانم به حركت در می آید: استفاده از شعر عرفانی برای انتقالِ ذهن به قلمرو الوهیت» نیز در شماره‌ی زمستان ٢٠٠٥ نشریه‌ی دوست داران شكوفایی استعداد به چاپ رسیده است.
مطلب کامل

پسامدرنیسم در آثار بیژن نجدی (قسمت دوم)
علی ثباتی
من دیگر نمی توانستم بدون گاری راه بروم و یا بایستم. اسب دیگر نمی توانست بدون گاری بایستد یا راه برود. من دیگر نمی توانستم ...
اسب...
من...
اسب..."
مطلب کامل

تبیین پساغزل، به همراه غزلی نمونه
مریم حقیقت
چرا نگاه نكردم كسی مرا رد شد
زمان به بودن تكرار من مقید شد
چه چشمهای قشنگی دل مرا لرزید
شبیه عشق، شبیه تو كه نباید شد
مطلب کامل

روان كلمه در روند مخاطب شدن
بهاء الدین مرشدی
هنگامی كه واژه ی عدالت در بی عدالتی مفهوم می گیرد، روان كلمه آزرده می شود كه این در رویكرد تاریخی هولناك است. هنگامی كه آزادی در عدم آزادی معنا می شود، كاركردی شرمگینانه برای كلمه ایجاد كرده ایم
مطلب کامل

نگاهی به شعر و عقاید احمد شاملو
شهاب مقربین
این سئوال مطرح است که آیا از این همه می‌توان نتیجه گرفت كه شعر شاملو، شعری ایدئولوژیك است؟ آیا او در خلق آثارش یكسره و منفعلانه تسلیم گفتمان روشنفكری عصر خویش است و آیا فقط نگاهِ شاملو به مسائل اجتماعی و سیاسیِ وقت است که او را نسبت به کارنامه ی خود مردد می کند یا این که او نگاه به جاهای دیگری نیز دارد؟
مطلب کامل

درآمدی بر چیستی شعر مدرن به قلم جان کوک (قسمت دوم)
علی ثباتی
شاعر ایتالیایی مارینتی هم از حامیان بی سیمایی بود، آن هم به شکلی که در دهه ی بیست با فاشیسم موسولینی همراه شد. وی در "بیانیه ی فنی ادبیات فوتوریستی" خود در سال ١٩١٢ چنین حکمی صادر کرد: "«من» را در ادبیات ویران کنید؛ چراکه خود، روان شناسی ست."
مطلب کامل

سخنرانی افتتاحی دانشگاه شیکاگو در باره "پس از پسامدرنیسم"
"چنانچه در پسامدرنیسم غرق شویم، تنوعات و بی ثباتی بنیان های آن را به رسمیت بشناسیم و از سویی دیگر بنیان قراردادی، نسبیت گرایی و یا افوریا را نپذیریم، رویکرد پس از پسامدرنیسم چه خواهد بود؟"
مطلب کامل

شاعری كه تحت تأثیر خودش است - نگاهی به شعر احمد رضا احمدی
رسول رخشا
بسیار وقت ها با اعجاب و قدر ناشناسی و آشتی ناپذیری روبرو شود. ما هر چقدر هم با هگل بیگانه باشیم از این جمله اش كه "تضاد در درون هستی است" آنقدرها می توانیم كمك بگیریم، تا بفهمیم شعر ساده احمدی صاحب پیچیدگی هایی نیز هست و نوشتن در مورد همین سادگی/ دشواری هاست كه دشوار می نماید.
مطلب کامل

(زبان شعر، زبان نثر) - نگاهی به کارنامه شعری احمد رضا احمدی
حافظ موسوی
در مورد بیژن جلالی اما شاید با اندكی تسامح بتوان او را در كنار احمدرضا احمدی از پیشروان این نوع شعر منثور دانست. همین جا یادآوری این نكته نیز جالب است كه این دو شاعر (احمدی و جلالی) مورد توجه و علاقه خاص فروغ فرخزاد بوده اند و این خود ناشی از هوش سرشار فروغ در تشخیص مسیر آینده شعر فارسی بوده است .
مطلب کامل

یادداشت های ناب شاعرانه برای یک سخنرانی - پل والری
مهناز دقیق نیا
زبان شاعر اگر چه الزاما ً از عناصر چیده شده به وسیله ی این بی نظمی ِ آماری استفاده می کند، درست برعکس تلاش آن انسانی در انزوا جهت خلق نظمی مصنوعی و ایده ال به وسیله ی ماده ای که اصلا ً عامیانه است.
مطلب کامل

پسامدرنیسم در آثار بیژن نجدی (قسمت اول)
علی ثباتی
مدرنیته در تقابل با تنوع جغرافیایی و نمادین ِ فرهنگِ سنتی، خود را در سراسر جهان، به عنوان وحدتی همگن تحمیل می کند، مشعشع از جانب غرب.
مطلب کامل

شعر دیجیتالی چیست؟
علی ابدالی
"در ادبیات همه ی ژانر ها به نحوی هزل آمیز عمل می کنند و بلانشو از همه استفاده می کند؛ او نه تنها با محو مرزبندی هایی که سبک ها و ژانر ها را منفک می سازند به چنین کاری دست زده بلکه حتی مرز میان ادبیات و غیر ادبیات را هم مورد انتقاد قرار داده است."دریدا
مطلب کامل

جهان مردانه ، زنانه نویسی و رمانتیسم
مسعود احمدی
انحطاط امروزین عشق ، نتیجه انحطاط تصور شخصیت و معنای روح است . هرج و مرج امروزی اسطوره مرکزی غرب را نفی می کند و من این را زیان بخش می یابم . آخرین نهضت بزرگ روحی این قرن سورئالیسم بود که همواره به عشق والایش می بخشد – عشقی بی همتا و نه هر جایی .
مطلب کامل

درآمدی بر چیستی شعر مدرن به قلم جان کوک (قسمت اول)
علی ثباتی
گزینه ی بی بدیل جان کوک می باید درسی عبرت آموز به تمامی کسانی داده باشد که ، کاملا ً در تضاد با شواهد ، این گونه مفروض می دارند که نگره ی ادبی درباره ی شکل جمله ها و بافت شعر چیزی برای ارائه نداشته است. " (تری ایگلتون)
مطلب کامل

آشنایی با لودویگ ویتگنشتاین
بابک ذاکری
ممکن است نوشتن یادداشتی در باره ی «فلسفه» در نگاه ویتگنشتاین - چه متقدم یا متأخر - در نگاه اول ساده به نظر برسد. اما هر کس بخواهد خود را درگیر چنین مصیبتی کند در همان قدم اول با دشواری فراوانی مواجه می شود .
مطلب کامل

ادبیات تنهایی به مؤلفه های کلام مرده
جواد اکبری
به هر حال، با گذشتن از موانع بسیار، شالوده ی اصلی تفكر هنرمند ایرانی به ویژه شاعران و داستان پردازان در دوره ای كه از آن به نام (‌وحشت ادبی) نام بردم فعلا ً بسته شده و گمان می رود تا چند سال آینده با توجه به شرایط موجود تغییر عمده ای در آن پدید نیاید
مطلب کامل

مکانیزم های دفاعی متن
فدرس ساروی
جهان از آن ساخته شده و در نهایت نیز به آن باز می گردد نمی یابیم. پس بهتر است اگر متن را هنوز دوست داریم و ادامه حضورش را در تمدن خود می خواهیم او را به حال خود، در پشت دیواره های دفاعیش باقی بگذاریم و دست از تلاش برای گشودنش برداریم!
مطلب کامل

نگاهی به جهان ِ شعری والاس استیونس
علی ثباتی
میان ملحفه هایی سفید که خانه را نیم شب تسخیر می کنند و خواب هایی ارغوانی رنگ که از ذهن پریشان دریانوردی فرتوت و مست می گذرند... و این نوسان گری چنان شعرها را پیش می برد که هر چه بازمی گردی و بازمی خوانی، دیگر میان این همه، هیچ تمایزی به چشم نمی خورد...
مطلب کامل

الیوت به روایت آلن تیت
علی ثباتی
بیا برویم، تو و من
هنگامی که صبحدم تن گشوده است در پیشگاه آسمان
همچو بیماری مدهوش از اِتِر به روی ِ یک میز
مطلب کامل

شناخت نامه و کتابشناسی تی. اس. الیوت
علی ثباتی
فهم این مسئله که بسیاری از آمیزه های پیش گفته، حتی در قالب ِ موضوع و موضعی مورد انتقاد، در شکل گیری ِ وضعیت اکنونی شعر نقشی بسزا دارند چندان دشوار نیست. (نباید فراموش کرد که نکات طرح شده را الیوت عمدتا ً در ابتدای قرن بیستم و توأما ً در اشعار خود و نیز طی سلسله ای از مقالات ِ انتقادی در باره ی شعر تبیین کرده است و درست به همین علت از بسیاری جهات امتیاز پایه گذاری شعر مدرنیستی را برای خود محفوظ می دارد.)
مطلب کامل

نگاهی به مفهوم اسطوره
سبا پاکدل
آیا می توانید تصور کنید که اساطیر درون روانی چیستند؟ این پرسش را فروید در دسامبر ١۸٩۷ از ویلهلم فلیس کرد، و این چند ماهی پس از نظریه ی عقده ی اُدیپ نزد او بود که جهانیان سه سال و اندی بعد از آن آگاهی یافتند. او در این باب می گوید: " دریافت درونی و تیره و تار دستگاه روانی ِ شخص محرک ِ اوهامی است که به طور طبیعی به بیرون، و معمولا ً به آینده و فراسوی جهان افکنده می شوند."
مطلب کامل

معشوق در شعر آتشی
سوری احمدلو
"در یک کلام، شعر من، آواز مستمر وجود من است، در جهانی که وجود مرا از وجود دیگران مستمرا می پردازد وادامه می دهد، دیگرانی که پیوسته به هم و... تنهایند، وچون تنهایند، به هم پیوسته اند، وچون پیوسته اند، تنهایی می شود شعرشان..."
مطلب کامل

توسعه ی مفاهیم و نشانه های دازاین
ع - خاکسار قیری
در تعریف دازاین ، می توان با مسامحه گفت که دازاین معادل هستنده ای است که از هستی خود آگاه است و نیز به پرسشگری در باره ی هستی سایر هستندگان می پردازد. هایدگر در هستی و زمان نوشت: " دازاین آن هستنده ای نیست که در میان سایر هستندگان روی نموده باشد.
مطلب کامل

بن مایه های محلی در شعر نیما - قسمت دوم
رجب بذرافشان
ایده آل های نیما از یك واژه یا عنصر آغاز می شود، تا به جهان شاعر رنگ واقعیت ببخشد. واقعیاتی كه خاستگاه اجتماعی و انسانی دارند. همان طوری كه خود نیما اعتقاد داشت "شعر نوعی شهادت و گواهی دادن به وضیعت زمانه است"
مطلب کامل

بن مایه های محلی در شعر نیما - قسمت اول
رجب بذرافشان
بن ما یه های محلی ریشه نژادی ، قومی قبیله ای دارند و بسته به شرایط زمانی و مكانی تغییر پذیرند. زیرا قدرت انتقال معانی و مفاهیم تجربی ـ زیستی (برای بیان فكری خاص) كه از عادات و رسوم، نام ها و گویش ها، و فرهنگ عامه اخذ و استخراج شده، را دارند.
مطلب کامل

متن و مؤلف در آراء گادامر و ریکور - سوزان هکمن
محسن خیمه دوز
آنچه ریکور در " الگوی متن " انجام می دهد بی شک دستاوردی مهم و قابل توجه است. او به نحو بارزی نشان می دهد که چگونه می توان روش هرمنوتیکی تحلیل متن را به تحلیل عمل اجتماعی در علوم انسانی نیز تعمیم داد.
مطلب کامل

تجلی خاص يک چيز اساسی‌تر - در بررسي کتاب «شکل‌‌های ناتمامی» نوشته ی شمس آقاجانی
محمدعلی خامه پرست
آقاجانی روی خلاق بودن متن‌ مقاله‌هایش در این کتاب تأکید می‌کند و البته از آن جایی که شعر هم می‌گوید پس باید شعرهایش خیلی خلاقانه باشد! ولی آقاجانی توضیح نمی‌دهد که خلاق بودن متن مقاله با متن شعر یا دیگر آثار ادبی چه تفاوت‌هایی با هم دارند و ناتمامی‌ی مذکور در آن‌ها را چگونه باید تفسیر و تبیین کرد.
مطلب کامل

نگاهی به سیر تطور شناخت شناسانه ی هنر
جواد اکبری
هنرمندی که دیگر واقعی نیست چرا که دیگر :"هنر کاملا به واقعیت رسوخ کرده و واقعیت هم دیگر امری واقعی نیست." (23) با رسیدن به این مراحل شکل رابطه انسان _ شئ تبدیل به رابطه شئ _ شئ می شود . شئ که دیگرشئ نیست و شئ نبودن خودش را هم انکار می کند و در فضایی بی نام معلق است. در این حالت سخن خرد پست مدرن به عینیتی ورای عینیت جهشی کوانتومی می یابد. هر آنچه را درک می کنی همان را می بینی .
مطلب کامل

جنبه های پنهان متافیزیک حضور
مریم حقیقت
متن ساختاری است متشکل از عناصر معنادار، و از طریق همین متن است که وحدت نسبی این عناصر- وحدتی که می تواند عمیق یا شکننده باشد- متجلی می شود. درنتیجه، متن مشتمل است بر (1) عناصر معنادار، (2) وحدت این عناصر ، و (3) تجلی این وحدت. در معنایی محدودتر، «متن» به واحدهای زبانی محدود می شود ودر معنایی فراخ تر ، هر گروهی از پدیده ها، و حتی کل خود هستی را می توان نوعی متن قلمداد کرد.
مطلب کامل

« تأملاتي در نقد شعر» | سينا برازجاني
مطابق يكي از ديدگاه هايي كه در ادبيات وجود دارد – و من هم به آن معتقدم – يك متن ادبي براي آفرينش زيبايي به وجود مي آيد يا به عبارت ديگر مي توان متنيت متن را در مرحله اي از آفرينش آن بر زيبايي منطبق دانست و از طرفي ديگر ظاهراً زيبايي توليد شده در آفرينه (اينجا همان متن) با ايجاد لذت رابطه اي متناظر و مستقيم دارند. هر چند كه دليل اين رابطه ي مستقيم هنوز براي من روشن نيست ولي مي توانم آن را به صورت تجربي بپذيرم؛ اما چون بعضاً صحبت در عرصه ي لذت مي تواند عمومي هم نباشد و وارد عرصه ي سليقه و زيبايي ذهني هر نفر شده ، بيشتر صحبت هايي كه در پي مي آيند قابل ابطا لند. پس پذيرش هر گزاره اي بستگي به سليقه ي مخاطب و زيبايي شناسي حاكم بر انديشه و ذهن او خواهد داشت.
مطلب کامل

معرفی و ترجمه ی لیکو - شعر شفاهی بلوچ | پژوهش و ترجمه از نوید نادری
ليکو (liku) شعرِ شفاهيِ قومِ بلوچ است. هر بلوچي ليکو مي‌گويد. در مراسمِ ليکوخواني پهلوان(نوازنده‌يِ بوميِ بلوچ) سرود (قيچک) مي‌زند و ليکو مي‌خواند و اهلِ مجلس بر بديهه ليکو مي‌گويند و با پهلوان همراهي مي‌کنند.
ليکو حاصلِ يک لحظه است. بلوچ مي‌بيند, اندوه جانش را فرا‌می‌گيرد و ديگر چاره‌ای نيست جز سرريزِ ليکو:
کبوترِ چاهي بال مي‌زند
مي نشيند
دلم را بر مي‌آرد از ريشه!
مطلب کامل

«چند صدايي‌ در شعر زن‌ ايراني‌» | نوشته‌ي‌: مهرنوش‌ قربانعلي‌
«صدا، صدا، تنها صدا / صداي‌ خواهش‌ شفاف‌ آب‌ به‌ جاري‌ شدن‌ / صداي‌ ريزش‌نور ستاره‌ بر جدار مادگي‌ / خاك‌ / صداي‌ انعقاد نطفه‌ي‌ معني‌ / و بسط‌ ذهن‌ مشترك‌عشق‌/ صدا، صدا، صدا، تنها صداست‌ كه‌ مي‌ماند.

فروغ‌ فرخزاد ـ ايمان‌ بياوريم‌ به‌ آغاز فصل‌ سرد...»
مطلب کامل

پیش از دیدن فیلم این یادداشت را بخوانید! | کاوه بهبهانی
از زمانی که بنیاد سایت وازنا نهاده شد ، هیئت تحریره ی این سایت در جستجوی فراهم آوردن زمینه های مناسب برای پرداختن به فلسفه و تلاقی تاریخی آن با ادبیات بود. مضاف بر این ، باید پذیرفت که نظریه های ادبی و نقد ادبیات امروزه به شکلی بنادین با سایر قلمرو های فرهنگی و به ویژه فرهنگ به اصطلاح عامه پیوند خورده است. برای نمونه کافی است نحله های انتقادی ای همچون تاریخ گرایی نوین ، ماتریالیسم فرهنگی ، جامعه شناسی انتقادی مکتب فرانکفورت ، حوزه ی گسترده تر مطالعات فرهنگی و نیز نقد پسااستعماری را در نظر آوریم. به هر روی ، هر ناقد متأملی که ادبیات و نقد ادبی را در حکم پاره ای از پیکر گسترده ی فرهنگ باز شناسد و با نگاهی آسیب شناختی به آن بپردازد ، بر آثار مخربی که به سبب فقدان اندیشه ی فلسفی بر این عرصه در طی دهه های گذشته تحمیل شده است تأکید دوچندان خواهد نهاد.
مطلب کامل

شعر ِ دموكراتیك ِ جامعه‌ی ِ مدنی ِ نیما | مقاله ای از « مهدی جلیل‌خانی »
سال 1383 در شب یلدا، برای اولین‌بار، دبیرخانه‌ی «جایزه‌ی ادبی یلدا» كه به همت نشر كاروان و انتشارات اندیشه‌سازان به حوزه‌ی ادبیات داستانی جوایزی اهدا می‌كند، جایزه‌ای به حوزه‌ی نقد ادبی اختصاص داد و «جلیل نوذری» را به عنوان منتقد برگزیده، معرفی كرده است. اتفاقی‌ست مبارك. به ویژه كه امروز نقد‌خوان حرفه‌ای دیگر كم‌تر پیدا می‌شود، و بی‌تردید اهداء چنین جوایزی علاوه بر تشویق ِ منتقد، حس كنجكاوی كتابخوانان را به خواندن نقد و مباحثه‌ی ادبی نیز جلب خواهد كرد. اما طرح این مسأله از جنبه‌‌ای مورد نظر نگارنده‌ی این سطور است كه گروه عصر كتاب هم به امر خطیر نقد كتاب می‌پردازد و بالطبع مسأله‌ی نقد و نقادی را جدی گرفته و قصد دارد آن را در جامعه تسری دهد. و از سویی به نقد «كتاب‌های نقد» (مثل همین كتاب بوطیقای شعر نو) نیز می‌پردازد.
مطلب کامل

زبان‌شناسی ترانه‌های فارسی | مقاله ای از رضا مهرعلیان
فرق اساسی میان زبان ِشعر و زبان ِنظم در این است که شعر بر درونه‌ی زبان استوار است و جوهرش، گریز از زبان هنجار(خودکار) است در حالی که نظم وابسته به صورت زبان است.

شکل نوشتاری زبان هنجار را می‌توان نثر در نظر گرفت؛ این نثر از طریق هنجارگریزی(قاعده‌کاهی) به شعر مبدل می‌شود و با قاعده‌افزایی به نظم تبدیل می‌گردد. از آن‌چه گفته شد می‌توان نتیجه گرفت که شعر چیزی جز خودش نیست در حالی‌که اگر توازن‌های یک نظم را بگیریم به نثر مبدل می‌شود.

به اعتقاد لیچ، هنجارگریزی یا قاعده‌کاهی انحراف از قواعد حاکم بر زبان هنجار به شمار می‌رود. شاعر با کاهش قواعدی که که در زبان هنجار به کار می‌رود شعرش را پدید می‌آورد. از جمله‌ی این قاعده‌کاهی‌ها می‌توان به قاعده‌کاهی ِآوایی، نحوی، زمانی، گویشی، سبکی، نوشتاری، واژگانی و معنایی اشاره کرد که هر یک به نوعی انحراف از زبان معیار محسوب می‌شود. در سویی دیگر نظم از قاعده‌افزایی بر زبان خودکار پدید می‌آید.
مطلب کامل

« مردمی بودن » یکی از ویژگی های مهم شعر « عمران صلاحی » | حافظ موسوی
در شعر عمران صلاحی چند ویژگی هست که به یکی از آن ها ( یعنی طنز ) منتقدین اشاره کرده اند . البته در این مورد هنوز هم می توان به نکاتی اشاره کرد که تا بحال گفته نشده است . اما من می خواهم به یکی دیگر از ویژگی های مهم شعر عمران صلاحی اشاره کنم .

شعر عمران ، شعری عمیقا ً « مردمی » است . نمی دانم این واژه آیا منظورم را به درستی بیان می کند یا نه . منظور من از « مردمی » این نیست که مثلا شعر عمران صلاحی شعر سیاسی است ، یا شعری است که می خواهد مردم را برای مبارزه در راه کسب حقایق اجتماعی شان تشویق تهییج کند ، یا این که مثلا عمران در شعر خود درباره ی « مردم » حرف می زند ، یا حتا این که او لزوما ً خود را در برابر مردم و آمال و آرزوهای شان مسئول و متعهد می داند . گرچه ممکن است این طور هم باشد ، اما چنین چیزی آن قدر برجستگی ندارد که بتوان به عنوان یک شاخصه ی مهم روی آن انگشت گذاشت .
مطلب کامل

"نگاهی به احمد پوری و ترجمه هایش" | نوشته ی علی ثباتی
اگرچه زبان فارسی از پشتوانه ی اقتصادی – سیاسی چندانی برخوردار نیست و از همین رو موضوعیت خاصی در بحث های کسانی چون پل دومان ، دریدا ، والتر بنیامین و اندرو بنجامین (1) و ... ندارد؛ با این همه ، می توان بر این نکته تأکید کرد که ترجمه نهایتا ً نوعی اندیشیدن است و شاید به نحوی تداوم بخش اثر اصلی باشد.دست کم در سطح نظری ، هر واژه به تنهایی و در کنار دیگر واژگان متن زنجیره ی تو در تویی از تداعی ها را فراهم می آورد که دیگر به بحث های مطلق نگرانه ای همچون "وفاداری" در ترجمه مجال بروز نمی دهد. مترجم نه خدای دگر باره ی متن است و نه بازآفریننده ی آن ، به گمان من ، مترجم و رفتاری که با متن در هنگامه ی ترجمه می کند به کسی می ماند که در میانه ی کابوسی از خواب برخیزد و شتابان قلم و کاغذی بر دارد تا آنچه را در خواب دیده بینگارد...
مطلب کامل

در باره ی ترجمه ی شعر و معرفی شعر معاصر انگلیسی
علی ثباتی
آنچه در پی می آید متن سخنرانی ایست که به نمایندگی از "انجمن ادبی هاپکینز" * ) Tehran Hopkins Club) – تنها نهاد غیر دولتی در سرتاسر کشور که به شعر مدرن انگلیسی می پردازد - در نشست مشترک این انجمن و "دفتر شعر جوان" اواسط تیرماه 85 در باره ی ترجمه ی شعر و معرفی شعر معاصر انگلیسی ارائه شده است. عنوان آن "نگاهی گذرا به ترجمه ی ادبی" است.
مطلب کامل

نگاهی انتقادی به کتاب "مبانی حسی زبان و شعر " نوشته‌ی اسماعیل یوردشاهیان
علی ثباتی - سعدی گل بیانی
کتاب "مبانی حسی زبان و شعر" نوشته ی آقای اسماعیل یوردشاهیان را انتشارات فرزان در سال هشتاد و چهار روانه ی بازار کتاب کرده است. شایسته است تلاش مؤلفی را که برای ارائه ی تعریفی کاوشگرانه در باره ی ماهیت شعر و زبان آن همت گماشته ارج نهیم. مضافا ً اینگونه می نماید که این رساله چندان وامدار دانش به اصطلاح "ترجمه شده" نیست و تا حدودی از تتبعات و آراء خود نویسنده برخاسته است. با این حال این موارد ما را از برخورد انتقادی با رساله ی پیش گفته بر حذر نمی دارد. به همین سبب ، پاره ای از کاستی ها و ابهامات و نکات قابل انتقاد را در این مختصر مطرح می کنیم.
مطلب کامل

نقش شعر در افزایش خلاقیت و پرورش هوش هیجانی کودکان
آذر کتابی
هر کدام از ما کمابیش با بلبل زبانی کودکان ، به ویژه در خواندن شعر آشنا

بوده و لذت هم برده ایم .

اما فقط تا این حد آشنایی بزرگترها با شعر کافی به نظر نمی رسد.

بهتر است ابتدا به طرح پرسش های اساسی در این زمینه بپردازیم .

آیا در خواندن شعر برای کودکان هدف این است که آنها را شاعر بار بیاوریم ؟

یا قرارست روح آنها را تلطیف کنیم ؟

یا آنها را خلاق بار آوریم ؟
مطلب کامل

جستاري درغزل امروز
سيد مهدی موسوی
ابتدا قرار بود در اين مقاله به بحث پيرامون غزل امروز بپردازيم اما هرگونه كنكاش بدون بررسي تبارشناسانه آن ناممكن به نظر مي رسيد. پس بدين خاطر مقاله به دو قسمت تقسيم شد: ابتدا بررسي مختصري پيرامون شكل گيري اين جريان در اواخر دهه 40 و بررسي شعر چند تن از افرادي كه بطور مشخص تر در اين سالها جريان شعر نئوكلاسيك را هدايت كرده اند؛ سپس ادامه مقاله با تحليل جزءنگرانه غزل امروز در دوجبهه موازي! درضمن براي جلوگيري از هرگونه سوء تفاهم از به كار بردن اسامي در بحث پيرامون دو جريان فرضي حاضر در غزل امروز خودداري نمودم. باتوجه به نيت من از نوشتن اين مقاله بخش ابتدايي آن داراي ضرباهنگ تندتري بوده و بيشتر به اسامي و اشخاص مي پردازد تا آنچه در متن اين حركات مي گذشته است و بعد با رسيدن به غزل امروز با انتخاب ريتم كندتر سعي در باز كردن قابليتها ، مشكلات و نقد سطحي آنها (البته با توجه به محدوديت اين مقاله) داشته ام وگرنه نقد اين جريان ها خود مجال مفصلي را طلب مي كند.
مطلب کامل

سهراب سپهرى شاعرى رمانتيك
حافظ موسوي
سپهرى در شعرهاى اوليه اش (مرگ رنگ، زندگى خواب ها، آوار آفتاب)، تحت تاثير نيما، كم و بيش شاعرى سمبليست است. طبيعت در شعرهاى اين دوره سپهرى، مانند شعر نيما حضور دارد، اما نه با لحن و زبان ستايشگرانه يا عرفانى. طبيعت در اين شعرها، طبيعت است نه تجلى ذات. از اين رو زبانش به توصيف گرايش دارد، نه به تجليل يا حتى تخييل.
سپهرى در شعرهاى دوره اولش، حتى در كتاب بعدى اش (شرق اندوه) هنوز شاعرى شاخص نيست و كارهاى او اجراهايى نسبتاً ضعيف از شعر نيمايى است.
سهراب سپهرى به عنوان شاعرى صاحب سبك و داراى نگاه ويژه و شاعرى تاثيرگذار و شاخص، جايگاه واقعى خود را در شعر فارسى با شعرهاى صداى پاى آب، مسافر، حجم سبز و ما هيچ، ما نگاه به دست آورد.
مطلب کامل

نقد ترجمه های « سرزمین بی حاصل » از تی . اس . الیوت
علی ثباتی
مقدمتا ً خود را ملزم می دانم که ادای دینی نمایم به تمامی آن استادان و مترجمان صاحب نامی که از آثارشان در راه نظام دادن به این نوشتار مختصر بهرهء فراوان جسته ام و مباحث گرانسنگشان مرا در امر راستا دهی و سروشکل بخشیدن به کلیت تحلیلی این نوشتار رهنمون شده است.
مطلب کامل

 
 
 نقل مطالب اين سايت (به جز لينک مستقيم) تنها با اجازه‌ی نويسنده مجاز است